Nazivi mesta

Srbobran

Srbobran je staro naselje bogate prošlosti. Najstariji pisani podatak o ovom mestu je iz 1338. godine kada se pominje naselje Sentomaš (mađ. Szenttamás – Sveti Toma), naziv koji se i danas koristi kao ime naselja na mađarskom jeziku, a tokom vekova korišćene su različite verzije tog imena: St. Tamas, Bács. Szent Tamás, Bács. Szenttamás i sl. Svoje sadašnje ime, Srbobran duguje izuzetno značajnoj ulozi koju je odigrao u Revoluciji 1848/49. godine. Tada je za odbranu naselja od mađarske vojske izgrađen šanac-utvrđenje od zemlje u kome su se nalazili dobrovoljci iz kneževine Srbije, pa je zbog toga prvo prozvan Srbijanski, a potom Srbobran. Po tom utvrđenju, celo naselje dobija svoje sadašnje ime zvanično 1922. godine.

Turija

Turija je prvi put zabeležena u Bačkoj županiji 1426. godine, s tim da se tadašnje naselje nalazilo bliže Srbobranu na mestu zvanom Klisa. Poslednji put se pominje 1650. godine. Sa Velikom seobom Srba, dolazi novo stanovništvo koje podiže naselje na sadašnjem mestu i naziva ga Turija po istoimenoj rečici, desnoj pritoci reke Drine, odakle su došli doseljenici. Međutim, toponim Turija se sreće na više mesta i dolazi od reči TUR što je naziv za evroazijsko divlje goveče koje je istebljeno u 17. veku. S obzirom na to da su se stanovnici Turije bavili stočarstvom, sam naziv mesta je mogao nastati i na ovom prostoru, ne znači da je donet sa doseljenicima.

Nadalj

Nadalj je početkom 18. veka bio pustara koja je pripadala Čurugu, a 1801. naseljen je Srbima iz Čeba (Čelareva). Postoji predanje po kome je Nadalj dobio ime jer je navodno bio najdalja pustara od Čeba, odakle je narod najvećim delom došao. Stari naziv pustare – Nadalj, na koju su se naselili, zadržali su kao ime novom selu. Međutim, naziv Nadalj se spominje daleko ranije. Prvi put se u pisanim izvorima 1543. godine spominju naselja Nadalj i Nadaš na ovom prostoru, pa se pretpostavlja da naziv Nadalj dolazi od mađarskog izraza „nádalja”, kojim su Mađari nazivali močvarno, trskovito zemljište kakvog je bilo na mestu i okolini sadašnjeg sela.

(Izvori:
dr Radoslav Subić, Opština Srbobran – geografska monografija, Novi Sad, 1981.
Danilo Drapšin, Turija i Turinci, Srbobran: Dom kulture „Petar Drapšin”, 1996.
dr Lazar Rakić, Nadalj (do 1945. godine), Novi Sad: Matica srpska, 1988.
Naslovna foto: Mapio.net)